Onze Plek: meld je nu aan!

De grote woningopgave krijgt overal in het land vorm. Gebiedsontwikkelingen gaan razendsnel en kunnen veel impact hebben op de leefomgeving van nieuwe en 'oude' bewoners. Dat baart soms zorgen, maar biedt ook veel kansen.

In Onze Plek voeren ontwerpers gesprekken met groepen mensen over hun leefomgeving, en gaan ze op zoek naar de kwaliteiten en kwetsbaarheden van een plek: Wat vinden mensen belangrijk bij de inrichting van hun woon- en werkomgeving? Welke waarde hechten ze aan monumenten, het landschap, culturele voorzieningen, de gebouwde omgeving, maar ook aan immaterieel erfgoed en culturele identiteit? Welke aanpassingen zijn de komende decennia nodig, en wie bepaalt dat? Onze Plek richt zich dit najaar op plekken waar een concrete gebiedsontwikkeling gepland is en onderzoekt welke culturele waarden in het gebied van belang zijn en welke kansen dit biedt. De uitkomsten worden gebundeld in een Culturele DNA-kaart die als input dient voor de toekomstige gebiedsontwikkeling.

‍

Twee gemeenten, 4 gesprekken

We roepen ontwerpers op om mee te doen aan deze nieuwe Onze Plek editie. In samenwerking met twee gemeenten kiezen we een voorgenomen gebiedsontwikkeling waar we vier verschillende Onze Plek gesprekken voeren. De eerste Onze Plek start in november 2026. We zijn hiervoor op zoek naar vier ontwerpers of ontwerpbureaus. Op een later moment werven we nogmaals vier ontwerpers voor de tweede gemeente. Inzendingen voor de eerste ronde worden automatisch ook meegenomen naar de volgende ronde.

Context

In 2024 is met de publicatie 'Onze plek – De cultuur van de leefomgeving, van Garrelsweer tot Groenstraat' een project afgesloten waarin ontwerpers met groepen mensen op 16 heel verschillende plekken in het land spraken over het belang van cultuur voor hun leefomgeving, de kwaliteit ervan en toekomstige veranderingen. De gesprekken zijn gevoerd met mensen die vaak te weinig gehoord worden in het debat over ruimtelijke inrichting, onder leiding van ontwerpers. De ervaringen in dit traject hebben tal van inzichten opgeleverd in hoe bewoners zich verhouden tot hun plek en de resultaten zijn dusdanig interessant dat er een vervolg gewenst is. In opdracht van de Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling (SA TBGO) en in samenwerking met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, onderzoeken we hoe gesprekken met bewoners aan de voorkant van gebiedsontwikkelingen kunnen bijdragen aan een sterkere verankering van cultuur in wijken, de kwaliteit van de leefomgeving en participatie bij en draagvlak voor de gebiedsontwikkeling.

Methode

In deze Onze plek spreken ontwerpers met vier verschillende groepen mensen (bewoners, ondernemers, jeugd, sporters, volkstuinders e.a.) over één plek. Hiermee worden vanuit verschillende perspectieven sociale en culturele informatie opgehaald. De ontwerpers gebruiken tijdens de gesprekken verschillende(visuele)technieken, passend bij de groep mensen waarmee het gesprek gevoerd wordt (zie voor inspiratie en verschillende gesprekstechnieken de publicatie Onze Plek pag. 127). Het levert een informeel gesprek op met informatie over wat de essentie van een gebied is en hoe we dit kunnen borgen en verduurzamen tijdens een gebiedsontwikkeling. De opgehaalde informatie wordt uiteindelijk door Vereniging Deltametropool vertaald naar een Culturele DNA kaart of Waardenkaart van de plek. Dit wordt vervolgens gebruikt als input voor het maken van betere keuzes in de toekomstige gebiedsontwikkeling.

De plek: Veldhoven

Op dit moment is één van de twee gemeentes geselecteerd om deel te nemen aan dit traject: Veldhoven en de gebiedsontwikkeling in De Run. Dit gebied is nu vooral een werklocatie, dat met verschillende bedrijven en een ziekenhuis het economisch kloppende hart van Veldhoven vormt. De Run biedt na de gebiedsontwikkeling ruimte aan bedrijven van verschillende milieucategorieën, kantoren én minimaal 3.000 nieuwe woningen. De beek de Gender, nu nauwelijks zichtbaar, krijgt een centrale rol in een groen en waterrijkgebied waar wonen en kleinschalig ondernemen samenkomen. We zijn voor deze Onze plek op zoek naar vier ontwerpers of ontwerpbureaus.

De groepen mensen voor de gesprekken zullen door de gemeente in samenwerking met de projectleiding vanuit Platform Ontwerp NL worden bepaald.

‍

Uitvraag voor de ontwerpers

De ontwerpers organiseren en voeren de gesprekken die ongeveer twee tot drie uur duren. Elke ontwerper krijgt in overleg een groep toegewezen. De ontwerper bepaalt zelf de vorm van het gesprek en welke techniek gebruikt wordt. Platform Ontwerp NL stelt een eenvoudige gespreksleidraad beschikbaar, waarmee de gesprekken gevoerd worden. De ontwerper zorgt ervoor dat er niet alleen wordt gepraat, maar ook getekend of verbeeld: op kaarten en plattegronden, in de vorm van schema’s, fotografie, collages of sfeerschetsen. De uitkomsten van de gesprekken dienen als input voor de Culturele DNA kaart of Waardenkaart.

Wat verwachten we?

-         Je bent ontwerper, het maakt daarbij niet uit wat je ontwerpexpertise is (architect, social designer, kunstenaar e.a.)

-         Je leidt een gesprek van een twee tot drie uur met een groep

-         Daarbij maak je gebruikmakend van (verschillende soorten) visuele technieken

-         Je geeft een terugkoppeling aan het projectteam van Platform Ontwerp NL d.m.v. een tekstuele en visuele verslaglegging

‍

Aanmeldprocedure:

-         Invullen van de motivatievragenlijst

-         Aanleveren van een kort portfolio van max.3 A4 met max. 3 verschillende projecten

‍

Selectie, planning en vergoeding

Mail de motivatievragenlijst en het portfolio naar info@platformontwerp.nl o.v.v. Onze Plek. De deadline voor de inschrijving is op 14 september om 12:00 uur. De selectie van de deelnemers gebeurt door de initiatiefnemers: het ministerie van OCW, Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling, Platform Ontwerp NL en de betrokken gemeente. De inzenders horen op 21 september wie er mee kan doen. Het project krijgt een kick-off in oktober (exacte datum volgt) en de gesprekken zullen in oktober en november plaatsvinden. De vergoeding bedraagt €2.000 incl. btw per deelname aan Onze Plek.

Je inschrijving wordt automatisch meegenomen voor de selectieprocedure voor de tweede gemeente.

‍